Adama blog

Pak bladschimmels zo snel mogelijk aan!

06/06/2018

De ongevoeligheid van bladschimmels in suikerbieten tegen fungiciden neemt toe en daarmee ook het fungicidegebruik. Nederlandse bietentelers gebruikten vorig jaar gemiddeld 2,5 keer per seizoen fungiciden, in 2011 was dat nog 1,6 keer. Het vraagt steeds meer van telers om schimmels de baas te blijven.

blog olaf - bladschimmels snel aanpakken bieten - afbeelding schimmel

In suikerbieten komen schadelijke bladschimmels voor, zoals meeldauw, roest, ramularia, cercospora en stemphylium. De laatste twee veroorzaken in het algemeen de meeste schade. Cercospora en stemphylium kunnen bij ernstige aantasting en versneld afsterven van het loof de suikeropbrengt met 40 procent verlagen. Daar word je als teler natuurlijk niet blij van. Dus is het zaak om aantasting door bladschimmels snel de kop in te drukken. Want als het er eenmaal zit, kom je er bijna niet meer vanaf.

We zien dat telers de laatste jaren steeds vaker fungiciden toepassen in suikerbieten. Telers gebruikten in 2017 gemiddeld 2,5 keer een fungicide, dat is 0,9 keer vaker dan in 2011. Dat blijkt uit marktonderzoek onder telers (zie tabel Toename fungicidegebruik in Nederlandse suikerbieten). Het oprukken van schimmels heeft onder andere te maken met intensivering van bouwplannen en met te weinig afwisseling van middelen. Dat maakt schimmels verminderd gevoelig. Bij cercospora is al verminderde gevoeligheid geconstateerd voor elke toegelaten actieve stof. De klimaatverandering draagt waarschijnlijk ook bij aan meer problemen met schimmels. Door de trend naar meer niet kerende grondbewerking blijven gewasresten op percelen liggen, waardoor schimmels meer kans hebben op overleving.

            Toename fungicidegebruik in Nederlandse suikerbieten
blog olaf - bladschimmels snel aanpakken bieten - grafiek


Op tijd bestrijden

Als telers bladschimmels zien, moeten ze er direct bovenop zitten. Controleer daarom de bieten wekelijks vanaf de gewassluiting, meestal circa half juni. Het is belangrijk om bladschimmels te herkennen. Want niet elk vlekje is een schadelijke bladschimmel en je wilt niet onnodig fungiciden inzetten. En dat gebeurt al snel als je bijvoorbeeld de bacterieziekte pseudomonas aanziet voor cercospora. Alleen als je een goede diagnose stelt, kun je effectief schimmels bestrijden. Kijk naar het ziektebeeld en de specifieke structuren van de schimmels. Dit kan met een eenvoudig vergrootglas (vergroting 10-12x) en het gebruik van de info op de website van het IRS. Het stellen van de juiste diagnose voorkomt onnodige kosten of opbrengstderving. Let erop dat de aangetroffen bladschimmels per perceel kunnen verschillen.


blog olaf - bladschimmels snel aanpakken bieten - Herkenning IRS

Zodra je de eerste stipjes ziet en hebt vastgesteld om welke bladschimmel(s) het gaat, zet dan meteen gericht de juiste fungiciden in. De middelenkeuze hangt af van de waargenomen bladschimmel(s). Als je wacht met spuiten, ben je te laat een loop je het hele seizoen achter de feiten aan. Dat kost opbrengst en extra kosten omdat je nog 1 of 2 keer vaker een fungicidetoepassing nodig hebt. Fungiciden werken niet langer dan 3 tot 4 weken. Als je 2 tot 3 weken na de eerste toepassing nieuwe vlekken ziet, spuit dan nog een keer, want in juli tot en met half augustus groeit er veel nieuw onbeschermd blad.

Houd tijdens het seizoen de waarschuwingen voor bladschimmels van het IRS in de gaten voor de meest actuele informatie. Zet middelen op tijd in en houd de volle dosering aan en let op sms-berichten van de bladschimmelwaarschuwingsdienst. Een late toepassing (eerste helft oktober) heeft alleen zin als je de bieten vrij laat oogst (minimaal vier weken tussen bespuiting en oogst) en als de weersomstandigheden gunstig zijn voor uitbreiding van schimmels. Houd hierbij de veiligheidstermijn van het middel in de gaten, dat is 21, 28 of 46 dagen.


Gerichte Maatregelen
Om aantasting van bieten door schimmels te voorkomen, zijn extra maatregelen noodzakelijk. Alleen fungiciden toepassen, werkt op de langere termijn onvoldoende. Er is meer nodig om de ziektedruk binnen de perken te houden. Belangrijke maatregelen om schimmels in bieten te beheersen:

  • Werk gewasresten tijdig onder de grond.
  • Houd een gewasrotatie van minimaal 1 op 4 of liever nog 1 op 6 aan.
  • Leg bietenhopen niet op toekomstig bietenland neer.
  • Voorkom resistentievorming bij de bladschimmels tegen de gebruikte actieve stoffen door afwisselen van middelen en uitvoeren van bespuitingen op het juiste moment. Wissel middelen af gedurende het seizoen en tussen seizoenen en gebruik bij voorkeur niet twee keer achter elkaar hetzelfde middel. Het eerste fungicidegebruik speelt een zeer grote rol. Pas niet eerder toe dan de eerste aantasting (preventief) en ook niet te laat (meer aantasting), want beiden werken resistentievorming in de hand. Ook in Nederland is het van groot belang om rekening te houden met het voorkomen van resistente en verminderd gevoelige isolaten van cercospora.

blog olaf - bladschimmels snel aanpakken bieten - afbeelding


Spyrale en Borgi van Adama
Voor de schimmelbestrijding in bieten zijn zes middelen met drie verschillende groepen actieve stof beschikbaar. Sinds 2018 levert ADAMA twee van deze fungiciden, Spyrale en Borgi. Wij hebben deze fungiciden overgenomen van Syngenta. Spyrale bevat de actieve stoffen difenoconazool en fenpropidin. Vanwege twee verschillende werkingsmechanismen is Spyrale een uitstekend product in het voorkomen van resistente schimmels. Difenoconazool komt uit de groep triazolen en is sterk op cercospora.

Je kunt Spyrale goed combineren in een schema met producten die strobilurine bevatten, welke je maar maximaal 50% mag toepassen in het fungicide spuitschema (50% strobilurine inzet is een FRAC-richtlijn). Spyrale heeft in de proeven van 2017 een duidelijke nevenwerking tegen Stemphylium laten zien.

Borgi is een bietenfungicide met enkel de actieve stof difenoconazole. Borgi bestrijdt bladvlekkenziekte (Cercospora beticola), ramularia (Ramularia beticola), roest (Uromyces betae) en meeldauw (Erysiphe betae). Zowel Borgi als Spyrale mag je twee keer per seizoen inzetten. De dosering van Borgi is 0,4 liter/ha en dat van Spyrale is 1 liter/ha.

Alle middelen tegen bladschimmelziekten werken systemisch. Zorg daarom dat je het gewas goed raakt. Als je een fungicide toepast, moet het gewas droog zijn. Gebruik voor een goede bladbedekking altijd voldoende water, dat is 250-300 liter/ha. Je kunt ook een hulpstof toevoegen voor een betere verdeling en indringing op het bietenblad of om drift te beperken. Er is minimaal twee uur nodig voordat de middelen regenvast zijn.

Rassenkeuze en schimmels
Op de bietenrassenlijsten kunnen telers geen informatie vinden over de gevoeligheid van de rassen voor schimmels. In Nederland worden geen rassenproeven uitgevoerd gericht op schimmelgevoeligheid. In België en Duitsland is meer kennis over de gevoeligheid van bietenrassen tegen schimmels. Het kiezen van meer resistente rassen tegen schimmels kan helpen om het oprukken van schimmels in de bietenteelt te beperken.

 

Olaf van Campen

Geschreven door Olaf van Campen

Schrijf u in voor Adama email updates

Recent Posts

New call-to-action